W tym tygodniu Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) zorganizowała wirtualne spotkanie, aby omówić postępy w ograniczaniu ryzyka związanego z promieniowaniem u pacjentów wymagających częstych badań obrazowych, przy jednoczesnym zapewnieniu zachowania korzyści. Podczas spotkania uczestnicy omówili strategie mające na celu wzmocnienie wytycznych dotyczących ochrony pacjentów oraz wdrożenie rozwiązań technologicznych do monitorowania historii narażenia pacjentów. Ponadto dokonali przeglądu inicjatyw międzynarodowych mających na celu ciągłe doskonalenie ochrony pacjentów przed promieniowaniem.
„Codziennie miliony pacjentów korzystają z diagnostyki obrazowej, takiej jak tomografia komputerowa (TK), zdjęcia rentgenowskie (wykonywane przy użyciu środków kontrastowych i zazwyczaj czterech rodzajówwtryskiwacze wysokociśnieniowe: Pojedynczy wtryskiwacz CT, Wtryskiwacz CT z podwójną głowicą, Wstrzykiwacz MRI, IAngiografia or Wtryskiwacz środka kontrastowego wysokociśnieniowego DSA(nazywane również „pracownia cewnikowania serca„),a także niektóre strzykawki i rurki), a także procedury interwencyjne z wykorzystaniem obrazowania i procedury medycyny nuklearnej, ale wraz ze wzrostem wykorzystania obrazowania radiacyjnego pojawiają się obawy dotyczące związanego z tym wzrostu narażenia pacjentów na promieniowanie” – powiedział Peter Johnston, dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa Radiologicznego, Transportu i Odpadów MAEA. „Kluczowe jest wprowadzenie konkretnych środków w celu lepszego uzasadnienia takiego obrazowania i optymalizacji ochrony radiologicznej każdego pacjenta poddawanego takiej diagnozie i leczeniu”.
Na całym świecie rocznie wykonuje się ponad 4 miliardy diagnostycznych procedur radiologicznych i medycyny nuklearnej. Korzyści płynące z tych procedur znacznie przewyższają wszelkie ryzyko związane z promieniowaniem, gdy są one wykonywane zgodnie z klinicznym uzasadnieniem, przy minimalnej ekspozycji wymaganej do osiągnięcia niezbędnych celów diagnostycznych lub terapeutycznych.
Dawka promieniowania wynikająca z indywidualnego badania obrazowego jest zazwyczaj minimalna i waha się od 0,001 mSv do 20-25 mSv, w zależności od rodzaju badania. Ten poziom narażenia jest zbliżony do poziomu promieniowania tła, z którym ludzie stykają się naturalnie w okresie od kilku dni do kilku lat. Jenia Vassileva, specjalistka ds. ochrony radiologicznej w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), ostrzega, że potencjalne ryzyko związane z promieniowaniem może wzrosnąć, gdy pacjent poddaje się serii badań obrazowych z narażeniem na promieniowanie, zwłaszcza jeśli następują one w krótkim odstępie czasu.
W spotkaniu, które odbyło się w dniach 19-23 października, wzięło udział ponad 90 ekspertów z 40 krajów, 11 organizacji międzynarodowych i stowarzyszeń zawodowych. Wśród uczestników znaleźli się eksperci ds. ochrony radiologicznej, radiolodzy, lekarze medycyny nuklearnej, klinicyści, fizycy medyczni, technicy radiologii, radiobiolodzy, epidemiolodzy, naukowcy, producenci i przedstawiciele pacjentów.
Monitorowanie narażenia pacjentów na promieniowanie
Precyzyjna i spójna dokumentacja, raportowanie i analiza dawek promieniowania otrzymanych przez pacjentów w placówkach medycznych może usprawnić zarządzanie dawkami bez negatywnego wpływu na informacje diagnostyczne. Wykorzystanie zarejestrowanych danych z poprzednich badań i podanych dawek może odegrać kluczową rolę w zapobieganiu niepotrzebnej ekspozycji.
Madan M. Rehani, Dyrektor ds. Globalnego Zasięgu Ochrony Radiologicznej w Szpitalu Ogólnym Massachusetts w Stanach Zjednoczonych i przewodniczący spotkania, ujawnił, że zwiększone wykorzystanie systemów monitorowania narażenia na promieniowanie dostarczyło danych sugerujących, że liczba pacjentów, u których w ciągu kilku lat w wyniku powtarzanych procedur tomografii komputerowej kumuluje się dawka skuteczna wynosząca 100 mSv lub więcej, jest wyższa niż wcześniej szacowano. Globalne szacunki wskazują na milion pacjentów rocznie. Podkreślił również, że co piąty pacjent w tej kategorii wiekowej prawdopodobnie będzie poniżej 50. roku życia, co budzi obawy dotyczące potencjalnych skutków promieniowania, zwłaszcza dla osób o dłuższej oczekiwanej długości życia i wyższym ryzyku zachorowania na raka z powodu zwiększonej ekspozycji na promieniowanie.
Droga naprzód
Uczestnicy doszli do konsensusu co do konieczności lepszego i skuteczniejszego wsparcia pacjentów zmagających się z chorobami przewlekłymi i schorzeniami wymagającymi częstego obrazowania. Zgodzili się co do znaczenia powszechnego wdrożenia monitorowania narażenia na promieniowanie i jego integracji z innymi systemami informacji medycznej w celu osiągnięcia optymalnych rezultatów. Ponadto podkreślili potrzebę przyspieszenia rozwoju urządzeń obrazowych wykorzystujących obniżone dawki i znormalizowane narzędzia oprogramowania do monitorowania dawek do zastosowań globalnych.
Skuteczność takich zaawansowanych narzędzi zależy jednak nie tylko od maszyn i udoskonalonych systemów, ale także od kompetencji użytkowników, takich jak lekarze, fizycy medyczni i technicy. Dlatego niezwykle ważne jest, aby zdobyli oni odpowiednie szkolenia i aktualną wiedzę na temat ryzyka związanego z promieniowaniem, wymieniali się wiedzą specjalistyczną oraz angażowali się w transparentną komunikację z pacjentami i opiekunami na temat korzyści i potencjalnych zagrożeń.
Czas publikacji: 27-12-2023
